Governance · Eigen methodiek
PARAAF
Strak proces. Slimme AI. Elke stap gecheckt.
Governance moet niet alleen op papier kloppen, maar in de praktijk werken. Met PARAAF ontwikkelt Bureau Gerritsma een gestructureerde aanpak om verantwoordelijkheden, besluitvorming, risico's en beheersmaatregelen inzichtelijk en werkbaar te maken.
Paraaf is de governance-methodiek van Bureau Gerritsma. Een gestructureerde aanpak om technologie, AI en bedrijfsprocessen verantwoord te ontwikkelen, te organiseren en te beheersen.
Niet alleen nadenken over wat mogelijk is, maar vastleggen wie waarvoor verantwoordelijk is, welke controles nodig zijn en hoe kwaliteit wordt geborgd.
AI Governance
In veel organisaties schrijven medewerkers teksten met AI, laten ze documenten samenvatten of analyseren ze data. Vaak met tools die ze zelf hebben gekozen. Tegelijk weet de organisatie niet altijd welke tools dat zijn, welke gegevens erin gaan en wie verantwoordelijk is voor de uitkomsten.
AI Governance is het geheel aan afspraken, verantwoordelijkheden, processen en controles waarmee een organisatie het gebruik van kunstmatige intelligentie beheerst. Niet om AI af te remmen, maar om AI met vertrouwen op te schalen. Het bepaalt onder andere:
De drie begrippen worden vaak door elkaar gebruikt. Ze hangen samen, maar zijn niet hetzelfde.
Hoe sturen we op AI?
Regie over AI als geheel: strategie, beleid, rollen, processen, controle en kosten. Eigenaar: directie of bestuur.
Voldoen we aan de regels?
Aantoonbaar naleven van wet- en regelgeving en normen, zoals de AI-verordening en de AVG. Eigenaar: compliance, juridische zaken en de privacyfunctionaris.
Wat kan er misgaan, en hoe erg is dat?
Risico's vinden, beoordelen, beheersen en blijven volgen: fouten, vooringenomenheid, datalekken, afhankelijkheid van leveranciers. Eigenaar: risk management en security.
Kort gezegd: governance is het geheel. Wie alleen op compliance stuurt, voldoet misschien aan de regels, maar heeft nog geen grip op kosten, kwaliteit en verantwoordelijkheid.
AI wordt vaak sneller ingevoerd dan organisaties hun processen en verantwoordelijkheden kunnen aanpassen. Dat levert kansen op, maar ook risico's.
Medewerkers gebruiken AI-tools zonder dat duidelijk is welke gegevens gedeeld mogen worden of welke toepassingen zijn goedgekeurd.
AI kan fouten, vooroordelen of onjuiste conclusies produceren. Zonder menselijke controle komen die ongemerkt in bedrijfsprocessen terecht.
Modelgebruik, tokens, licenties en infrastructuur kunnen oplopen, zonder dat duidelijk is welke toepassingen waarde opleveren.
Wie is eigenaar van een AI-toepassing? Wie grijpt in als er iets misgaat? En wie kan aantonen dat er passende maatregelen zijn genomen?
Paraaf in de praktijk
Een AI-beleid opstellen is één ding. Zorgen dat medewerkers er dagelijks naar handelen, is iets anders. Met Paraaf wordt menselijke verantwoordelijkheid onderdeel van het werkproces, aantoonbaar vastgelegd.
De mate van menselijke controle verschilt per toepassing en risico. Het doel is niet om elke AI-handeling handmatig goed te keuren, maar om controle in te bouwen waar die nodig is.
AI Governance begint niet met het schrijven van een AI-beleid, maar met inzicht in wat er binnen de organisatie gebeurt. Een praktische aanpak in zes samenhangende stappen.
Welke AI-systemen en toepassingen worden gebruikt, door wie, voor welk doel en met welke gegevens.
AI-registerWelke rol heeft de organisatie (ontwikkelaar, aanbieder of gebruiker), welke risico's bestaan er en welke verplichtingen gelden.
RisicoclassificatieWie beslist, wie houdt toezicht, welke toepassingen zijn toegestaan en wanneer is goedkeuring nodig.
AI-beleid en rolverdelingPassende controles, menselijke tussenkomst, logging en escalatie, afgestemd op het risico.
BeheersmaatregelenVolg prestaties, incidenten, datagebruik en kosten, en of toepassingen hun doel nog bereiken.
Monitoring en rapportageAI verandert voortdurend. Evalueer periodiek toepassingen, risico's, verantwoordelijkheden en kennis.
Aantoonbare verbeteringVoor elke stap is vastgelegd wie tekent en waar het staat. Zo is achteraf altijd te zien wie besloot, wat de AI deed en wie het goedkeurde.
AI Governance gaat verder dan de AI-verordening. Elk kader heeft een eigen toepassingsgebied; ze gelden niet automatisch allemaal voor iedere organisatie.
Voor organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken in de EU. De verplichtingen hangen af van uw rol en het risiconiveau: AI-geletterdheid, transparantie, risicobeheersing en menselijke controle.
Voor elke organisatie die persoonsgegevens verwerkt, ook met AI. Denk aan een rechtmatige grondslag, dataminimalisatie, beveiliging en de rechten van betrokkenen.
Alleen voor organisaties die als essentiële of belangrijke entiteit kwalificeren. Zorgplicht voor veilige netwerk- en informatiesystemen en een meldplicht bij incidenten.
Vrijwillig. Een structuur om AI-verantwoordelijkheden, processen en continue verbetering systematisch te organiseren; certificering is mogelijk.
Deze pagina is geen juridisch advies. Bronnen: AI-verordening (EU) 2024/1689, geconsolideerd met Verordening (EU) 2026/1744 · AVG (EU) 2016/679 · Rijksoverheid, Cyberbeveiligingswet (15 aug 2026) · ISO/IEC 42001:2023.
Praktijkvoorbeeld
Een zelfstandig ontwikkeld platform voor AI-gedreven matching tussen professionals en werkgevers. Ontwikkeld vanuit de expertise van Bureau Gerritsma op het gebied van technologie en governance, waarbij de principes van Paraaf zijn toegepast op de ontwikkeling en kwaliteitsborging.
Er bestaat geen algemene wettelijke verplichting om één specifiek governancemodel te gebruiken of een AI Officer aan te stellen. Wel gelden verplichtingen uit onder andere de AI Act en de AVG. Welke precies, hangt af van de activiteiten, de rol en de AI-systemen van de organisatie.
Nee. De AI Act schrijft geen algemene functie van AI Officer voor. Wel moeten de toepasselijke verantwoordelijkheden en verplichtingen worden belegd.
Het liefst voordat AI breed wordt ingezet. Maar ook organisaties die al veel AI gebruiken, kunnen beginnen met een inventarisatie van hun toepassingen, risico's en verantwoordelijkheden.
IT Governance richt zich op de besturing van IT. AI Governance voegt specifieke vraagstukken toe, zoals modelrisico's, autonome besluitvorming, transparantie, menselijke controle en de betrouwbaarheid van uitkomsten.
Met drie vragen: welke AI gebruiken we, welke risico's brengt dat met zich mee en wie is verantwoordelijk? Van daaruit bouwt u een passend beleid en een praktische werkwijze op.
In één gesprek verkennen we welke AI u gebruikt, welke risico's dat meebrengt en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Plan een gesprek